Tweede Kamer neemt Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aan

Het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen is op 28 januari 2020 door de Tweede Kamer aangenomen. Het wetsvoorstel, aanhangig sinds 2016, is na diverse nota’s van wijzigingen aangenomen.

Oorspronkelijk was het idee om met deze wet een vergaande uniformering van rechtspersonen door te voeren. Het instellen van een Raad van Commissarissen ook wel Raad van Toezicht zou een plek krijgen in het algemene deel van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, om een stevige grondslag te creëren. De grondslag zou zo voor alle rechtspersonen gelden. Met de eerste nota van wijziging in 2018 is hiervan afgezien, om de flexibiliteit te behouden om rechtsvormen verschillend te behandelen.

De grondslag voor een Raad van Commissarissen is nu voor zowel de stichting als de vereniging opgenomen in de desbetreffende afdeling van boek 2 BW (2:47 lid 1 en 2:292a lid 1 BW). Expliciet daarbij vermeld is dat het ook kan gaan om een Raad van Toezicht, terminologie die in de praktijk voornamelijk wordt gehanteerd bij verenigingen en stichtingen (die zich veelal begeven in de zorgsector). Een andere belangrijke wijziging voor stichtingen en verenigingen is het feit dat de Raad van Commissarissen te allen tijde bevoegd is om een bestuurder te schorsen. Deze bevoegdheid bestond al voor de naamloze- en besloten vennootschappen, en wordt hiermee uitgebreid naar de niet-commerciële rechtspersonen. Hiermee krijgt de Raad van Commissarissen een daadwerkelijke troef in handen om druk uit te oefenen op het bestuur bij onzorgvuldig handelen. De Raad van Commissarissen van een vereniging kan slechts door de Algemene Vergadering benoemde bestuurders schorsen.

Het monistisch bestuurssysteem (ook wel het one-tier board genoemd), waarbij er niet-uitvoerende bestuurders en uitvoerende bestuurders verantwoordelijk zijn voor het besturen van de rechtspersoon was voorbehouden aan NV’s en BV’s, maar deze wet introduceert dit bestuurssysteem ook voor verenigingen en stichtingen (artikelen 2:244a lid 1 en 2:291a lid 1 BW). Het bestuur en toezicht is dan verenigd in één orgaan. Het aloude verwijt dat de Raad van Commissarissen op een te grote afstand staat van het bestuur wordt tenietgedaan.

De Memorie van Toelichting bij de wet stelt vast dat sectorspecifieke wetgeving het instellen van een monistisch bestuursmodel kan uitsluiten. Voor de zorgsector zijn in artikel 6 lid 1 sub a Uitvoeringsbesluit Wet Toelating Zorginstellingen enkele eisen gesteld aan de bestuursstructuur van zorginstellingen, één van die eisen is dat geen persoon tegelijk deel kan uitmaken van het toezichthoudend orgaan en van de dagelijkse of algemene leiding. Het is dus uitgesloten dat een zorgorganisatie een one-tier board kan instellen.

Een moment van inwerkingtreding is nog niet bekend omdat het wetsvoorstel nu nog eerst voor behandeling naar de Eerste Kamer gaat.  Mocht u momenteel bezig zijn met het opstellen/wijzigingen van uw statuten dan is het raadzaam rekening te houden met deze aankomende wetswijziging en de ontwikkelingen hierover in de gaten te houden.

Mr. D. de Jonghe

Van Regels naar Mensen

Dit team van creatieve aanpakkers en bevlogen professionals pakt vraagstukken bij de kern beet.

Maak kennis met BOUF
Contact